قله دماوند (جبهه شمالی) چاپ
گزارش برنامه - گزارش برنامه های اجرا شده
دوشنبه, 24 آبان 1389 ساعت 10:49

هدف برنامه: صعود قله دماوند از جبهه شمالی

نوع برنامه: کوهنوردی

سرپرست: مهدی الهی

تاریخ اجراء: 19 و 20 شهریور ماه 89

منطقه اجرا: روستای ناندل، شهر لاریجان

نحوه دسترسی: از تهران كه به سمت آمل می روی در يكي از مسيرهاي دسترسي به شمال كشور قرار ميگيري كه به جاده هراز معروف است. براي صعود به قله دماوند از جبهه شمالي مقصد روستاي ناندل از استان مازندران مي باشد. پس از عبور از پلور، گزنك، تونل وانا، بائيجان و پاسگاه آن در سمت چپ جاده ديگه بايد حواستون رو جمع كنيد تا خروجي روستاي ناندل رو رد نكنيد. بعد از پاسگاه بايجان و عبور از 2 تونل (تونل شماره 9 يا تونل نوراني  و تونل شماره 8 يا تونل آيو در جاده هراز) در سمت چپ خروجي دلارستاق و روستاي ناندل با تابلوهايي كاملا مشخص شده است  .

 

تصویر از وبلاگ محمد گائینی

 

جاده خاكي و نه چندان هموار، 16 كيلومتر تا روستاي حاجي دلا، 18 كيلومتر تا ميان ده و 19 كيلومتر تا ناندل فاصله دارد. (فاصله هاي روي نقشه با كيلومتر شمار ما تطابق نداشت)!

ناندل يك خانه كوهنورد دارد كه زير نظر فدراسيون و توسط آقاي صالحي مديريت مي شود که با این شماره تلفن میتوان با ایشان در ارتباط بود: 3422226-0122

از روستا تا سنگ بزرگ را مي توان با نيسان رفت كه كرايه آن 35000 تومان مي باشد.

آنتن دهی و پست امداد: مسیر تا پناهگاه 5000 دارای پوشش آنتن تلفن همراه بوده و نزدیک ترین پست امداد و نجات در نزدیکی محل صعود، در مجتمع کوهستانی پلور واقع می باشد.

تمامی مسیرهای صعود دارای امنیت کامل می باشند.

گزارش نویس: محمد شاکری موحد

 

معرفی منطقه:

کوه دماوند ُکوهی در شمال ایران است که به عنوان بلندترین کوه این کشور و بلندترین آتشفشان خاورمیانه شناخته می‌شود. این کوه در قسمت مرکزی رشته‌کوه البرز در جنوب دریای خزر و در بخش لاریجان شهرستان آمل قرار دارد. قله دماوند که از نظر تقسیمات کشوری در استان مازندران قرار دارد، به هنگام صاف و آفتابی بودن هوا، از شهرهای تهران، ورامین و قم و همچنین کرانه‌های دریای خزر قابل رؤیت است. نزدیکترین شهر بزرگ به این کوه لاریجان است. کوه دماوند در سی‌ام تیرماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبيعی ايران در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

از دماوند در اساطیر ایران هم یاد شده است و شهرتش بیش از هرچیز به این سبب است که ضحاک (پادشاهی ستمگر و اژدهاوش) در آن به بند کشیده شده‌است. در آثار ادبی فارسی نیز فراوان به این اسطوره و به طور کلی‌تر کوه دماوند اشاره شده‌است. دماوند دارای چشمه‌های آب گرم لاریجان، اسک و وانه است.

 

رخ شمالی قله

 

ارتفاع:

منابع مختلف اندازه‌های گوناگونی برای ارتفاع قلهٔ دماوند از سطح دریا ذکر کرده‌اند. به نقل از درگاه ملی آمار ایران، ارتفاع این قله ۵٬۶۱۰ متر است؛ منابع دیگر، از جمله پایگاه ملی داده‌های علوم زمین ایران و وب‌گاه رصدخانهٔ زمین ناسا، ارتفاع ۵٬۶۷۰ متر و ۵٬۶۷۱ متر را نیز برای قلهٔ این کوه ذکر کرده‌اند. دایرةالمعارف فارسی فهرستی شش موردی از ارتفاع‌هایی که برای این قله آمده‌است ذکر می‌کند که از ۵٬۵۴۳ تا ۶٬۴۰۰ متر می‌رسد.

ارتفاع نسبی دماوند، که با اندازه‌گیری ارتفاع قله نسبت به پست‌ترین دره بین این قله و نزدیکترین قلّه مرتفع‌تر تعیین می‌شود، ۴۶۶۱ متر است که دماوند را در ردهٔ دوازدهم بلندترین قله‌های دنیا از نظر ارتفاع نسبی قرار می‌دهد.

 

مسیرهای اصلی صعود:

برای رسیدن به قله دماوند، مسیرهای مختلفی وجود دارند که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها این جبهه‌ها هستند:

• جبهه شمالی؛ مسیر صعود این جبهه از میان دو یخچال سیوله (سمت راست) و دوبی سل (سمت چپ) صورت می‌گیرد.

• جبهه شمال شرقی؛ پناهگاه تخت فریدون در این مسیر قرار دارد.

• جبهه غربی؛ پناهگاه سیمرغ در این مسیر قرار دارد.

• جبهه جنوبی؛ از سمت جنوب شرقی کوه. پلور، رینه، گوسفندسرا و بارگاه سوم در این مسیر قرار می‌گیرند.

آسان‌ترین این مسیرها جبهه جنوبی و سخت‌ترین آنها جبهه شمالی است. سه جبهه شمالی، جنوبی و شمال شرقی در نزدیکی روستاها قرار گرفته‌اند و همچنین همگی دارای جان‌پناه در میان راه هستند. در مسیر جنوبی، آبشاری وجود دارد که همهٔ سال یخ‌زده‌است و تنها در تابستان‌های بسیار گرم، جاری می‌شود که به همین دلیل به آن آبشار یخی گفته می‌شود. این آبشار با قرار داشتن در ارتفاع ۵۱۰۰ متری، از نظر ارتفاع از سطح دریا مرتفع‌ترین آبشار خاورمیانه ‌است.

 

پناهگاه‌ها:

• پناه‌گاه گوسفندسرا (کوهپایه) در ارتفاع ۲۹۵۰ متری.

• بارگاه سوم (یال جنوبی) در ارتفاع ۴۱۵۰ متری.

• پناه‌گاه سیمرغ (یال غربی) در ارتفاع ۴۱۵۰ متری.

• پناه‌گاه تخت فریدون (یال شمال شرقی) در ارتفاع ۴۳۶۰ متری.

• جانپناه فلزی (جبهه شمالی) در ارتفاع ۴۰۰۰ متری

• جانپناه فلزی (جبهه شمالی) در ارتفاع ۴650 متری

 

یخچال‌های معروف:

• یخچال سیوله (جبهه شمالی)

• یخچال دوبی سل (جبهه شمالی)

• یخچال عروسکها (جبهه شمالی)

• یخچال دره یخار (شمال شرقی)

• یخچال خورتاب سر

• یخچال شمال غربی

• یخچال غربی

 

شرح برنامه:

روز اول:

ساعت 3 عصر از قم به اتفاق سه نفر از دوستان با وسیله شخصی (سواری سمند) به سمت آمل حرکت کردیم، به علت تعطیلات پایان ماه مبارک رمضان، ترافیک از اتوبان قم – تهران شروع شد و نتیجه اینکه مسیری که در شرایط عادی بیشتر از 5 ساعت طول نمیکشید تا ساعت 1 نیمه شب به طول انجامید.

در راه رسیدن به روستای ناندل، در قرارگاه رینه برای صرف شام، نماز، استراحت و سبکتر شدن ترافیک یک و نیم ساعت توقف داشتیم.

در ساعت 1 بامداد به روستای ناندل رسیدیم و وارد خانه کوهنورد این روستا شدیم و بلافاصله به استراحت پرداختیم.

صبح پس از بستن مجدد کوله ها و صرف صبحانه با هماهنگی به عمل آمده با آقای صالی (مدیر خانه کوهنورد ناندل) با یک دستگاه نیسان به سمت سنگ بزرگ حرکت کردیم.

مسیر به شدت ناهموار و صعب العبور است بطوری که باعث می شود بعد از یک ساعت طی مسیر، احساس کنیم درک بهتری از حال گوسفندان بیچاره که دائم عقب وانت حمل می شوند، داشته باشیم.

کمی مانده به سنگ بزرگ، گوسفندسراییست که دارای چشمه آب آشامیدنی بوده و این محل آخرین محل برای برداشت آب محسوب می گردد.

 

نمای قله از کنار سنگ بزرگ و شروع پیاده روی

 

حدود ساعت 9 صبح پیمایش ما از کنار سنگ بزرگ (با ارتفاع 2920 متر) آغاز می گردد و پس از تقریبا چهار و نیم ساعت (با احتساب استراحت های بین راه) و طی 5 کیلومتر مسیر (طبق ثبت جی پی اس) به پناهگاه فلزی موسوم به 4000 در ارتفاع 4006 متری میرسیم.

مسیر صعود از سنگ بزرگ تا جانپناه خصوصیت و نکته خاصی ندارد به جز اینکه نیمه ابتدایی مسیر فاقد پاکوب مشخص بوده و به صورت سلیقه ای طی می گردد. و نیمه دوم نیز در بسیاری از مسیر دارای ماسه های رملی هست که صعود رو کمی (فقط کمی) مشکل می کند.

 

مسیر صعود از رخ شمالی

 

پناهگاه 4000 فلزی بوده و به سبک جانپناههای هماهنگی که در سالهای گذشته در ارتفاعات ایران توسط فدراسیون تعبیه گردید می باشد. ظرفیت این جانپناه در شرایط راحت، حداکثر حدود 15 نفر و در شرایط سخت، 20 نفر می باشد.

در پناهگاه کمی استراحت میکنیم و تجدید قوا، و بلافاصله به سمت جانپناه 5000 حرکت می کنیم.

با توجه به مشکلی که برای یکی از همراهان پیش می آید و با مشورت سایر دوستان، برنامه تیم که صعود دو جبهه از شمالی به جنوبی بود، تغییر نموده و به صعود و فرود از جبهه شمالی تبدیل می شود، همچنین با توجه به پرسش از تیم مستقر در پناهگاه 4000 و مشاهده شرایط جوی، در همراه بردن برخی وسائل به بالا تجدید نظر نموده و چادر و برخی اقلام غیرضروری را در بالای پناهگاه 4000 در شکافی به امانت میگذاریم.

مسیر جانپناه 4000 تا 5000 تقریبا 2 کیلومتر هست که طی آن برای ما نزدیک به 2 ساعت و 45 دقیقه زمان برد.

طی این قسمت از مسیر نیز نکته خاصی ندارد به جز 100 متر انتهایی که برای صعود در خیلی از قسمت هاش باید از دست نیز برای درگیر شدن با سنگ و حفظ تعادل استفاده کرد. این 100 متر تقریبا سلیقه ای صعود می شود، هرچند با کمی دقت پاکوب اصلی قابل تشخیص است.

در جانپناه فلزی موسوم به 5000 که ارتفاع دقیق آن 4650 متر می باشد تصمیم به اقامت می گیریم.

این جانپناه نیز شبیه جانپناه 4000 بوده، ولی دو طبق بوده و ظرفیت تقریبی 20 تا 30 نفر را بسته به شرایط دارد.

بعد از خوردن نهار و کمی گشت و گذار در اطراف و گرفتن عکس از غروب زیبای خورشید و همینطور بررسی چشمی و دوربینی از مسیر فردا و بررسی آن و بستن کوله های صعود فردا، شام می خوریم و میخوابیم.

دمای هوا در خارج پناهگاه در سردترین ساعات حدود 7 درجه زیر صفر و در داخل نزدیک صفر درجه بود.

روز دوم:

طبق بررسی، مسیر از جانپناه به بعد دارای برف و در ارتفاع تقریبی 5000 دارای ترکیبی از سنگ و یخ می شود و این صعود فردا را برای ما که انتظار وجود یخ در مسیر از این ارتفاع را نداشتیم و بدون کلنگ و کرامپون بودیم، کمی نگران کننده بود. به همین خاطر تصمیم گرفتیم صبح تا طلوع خورشید صبر کنیم و بعد صعود رو ادامه بدیم.

 

طلوع خورشید در ارتفاع 5000 متری

 

صبح قبل از طلوع بیدار شدیم و پس از صرف کمی تنقلات و آماده کردن نوشیدنی گرم، همزمان با طلوع نفرات، به جز یکی از دوستان، شروع به صعود میکنیم.

در آن تاریخ به جز تیم ما، گروه دیگری برنامه ای برای صعود به ارتفاع بالاتر از جانپناه 4000 نداشتن در نتیجه ما تنها نفرات حاضر در مسیر بودیم (3 نفر).

پس از طی کمی از مسیر به قسمتی برخوردیم که به علت صخره ای بودن و مشرف بودن بر یخچال کناری و همچنین وجود یخ در آن طنابی پلاستیکی برای عبور تعبیه شده. طول این طناب نارنجی رنگی با طول تقریبا 10 الی 12 متر بود و به گفته دوستان در سالهای قبل در مسیر نبوده است.

کل مسیر جانپناه تا قله دارای شیب نسبتا زیاد (تقریبا 60 درصد) بوده و از 5000 دارای یخ و برف و سنگ بود با بالا آمدن آفتاب یخ مسیر به مرور در حال شل شدن بود و صعود را آسانتر می نمود.

طبق گفته راهنما در این فصل در سالهای گذشته چنین برفی در منطقه نبوده و بر اساس گفته افراد محلی، این برف نیز جدید بود و احتمالا ظرف روزهای آینده از بین می رفت.

در ارتفاع تقریبی 5000 یکی از دوستان به علت عجله ای که برای بازگشت به قم داشت، از گروه جدا شد و تنهایی به صعود ادامه داد تا از سمت جنوبی فرود رفته و از نظر زمانی صرفه جویی کند.

تنها نکته باقی مسیر تا قله دقت و احتیاط در انتخاب جای پا را طلب می کرد تا با کفشهای نسبتا نامناسب و بدون ابزار کمکی، مشکلی پیش نیاید.

البته در صعود ما، جای پاهای مربوط به صعود روز گذشته یک تیم از اصفهان که امروز یخ زده بود، کمک زیادی نمود.

به هر حال پس از حدود 5/5 ساعت دو نفری به قله رسیدیم.

 

قله دماوند

 

بر خلاف تصور ما قله بسیار خلوت بود و صعودکنندگان از تمامی جبهه ها به 10 نفر نمی رسیدند.

پس از کمی استراحت، لذت از زیبایی، گرفتن عکس های یادگاری و صرف تنقلات به جهت اینکه برنامه صعود دو روزه داشتیم و تا شب میبایست برمیگشتیم، سریعا راه فرود را در پیش گرفتیم.

با توجه به تابش چندین ساعت آفتاب بر برف های مسیر، فرود از مسیر بسیار ساده تر بود و سرعت فرود را چند برابر نمود.

مسیری که صعودش 5/5 ساعت زمان برده بود، طی دو و نیم ساعت فرود رفتیم. در جانپناه 5000 توقفی در حد برداشتن وسائل داشتیم و به سرعت فرود رفتیم در 4000 نیز توقفی نداشتیم. از جانپناه 4000 به پائین مه غلیظی منطقه را فراگرفت که به تدریج با شبنم و سپس بارش باران نیز همراه گردید و نیمی از مسیر نیز در تاریکی کامل و بدون نور ماه طی شد که در صورت نداشتن جی پی اس، یقینا پیدا کردن محل قرار با نیسان، غیر ممکن می نمود. (با نور هدلایت های مناسب پتزل، بیش از 6 متر قابل دید نبود).

در هر حال در ساعت 9 شب به نیسان رسیدیم و به ناندل بازگشتیم، بلافاصله با تعویض لباس به سمت قم حرکت کردیم.

در بازگشت نیز ترافیک فوق العاده بود و در نتیجه در ساعت 8 صبح روز شنبه به قم رسیدیم!!!

 

نفرات شرکت کننده: مهدی الهی (سرپرست و راهنما) – محمد شاکری – حسین فیاضی – شاهرخ کرمی.

هزینه تقریبی: 000/300 ریال.

 

منابع استفاده شده:

وبلاگ ایران را بگردیم (محمد گائینی).

ویکی پدیا

سایت فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی ایران

 

نقشه جی پی اس مسیر را در اینجا و سایر عکسهای برنامه را در اینجا میتوانید ملاحظه نمائید.